Starecta Rectifier: de juiste aanpak kiezen

Dit is een vertaling van een destijds nieuw artikel van Moreno Conte, de grondlegger van de Starecta-methode. Het bleek dat veel mensen een verhaal hebben dat hetzelfde is als het mijne of erop lijkt. Ik vind het belangrijk en fijn dat deze blog mensen helpt te begrijpen wat er met hen gebeurt en een aanvaardbare behandelmethode te kiezen. Daarom voldoe ik graag aan het verzoek van de lezer: reacties zijn belangrijk voor me, ik volg zelf al het nieuws over Starecta met belangstelling en ik hoop dat deze informatie ook mensen helpt die behandeling met deze methode nog maar net beginnen te overwegen.

Er bestaan enorm veel spalken en tandheelkundige gebitsbeschermers die met wisselend succes worden gebruikt voor uiteenlopende problemen: nachtelijk bruxisme, ademhalingsproblemen, rugpijn, stress, sport en houding. Maar de enige spalk die alle hierboven genoemde problemen kan oplossen, is de Starecta Rectifier. Die is namelijk ontworpen om de zogenoemde ‘molaarhefboom’ achter in de kaak te activeren, waardoor de schedel naar een ideale positie wordt getild en de wervelkolom langer wordt. Bovendien draagt de Rectifier bij aan gezichtssymmetrie door een symmetrisch occlusaal signaal te creëren. Deze spalk kan volgens de intensieve aanpak voortdurend worden gedragen of, naar behoefte, volgens de milde aanpak enkele uren per dag. In dit artikel proberen we te begrijpen wat dit inhoudt en waarin beide benaderingen verschillen.

Het huidige apparaat is verkrijgbaar via de Jaw & Body-pagina over de Rectifier.

Voordat we ingaan op wat de Rectifier is, hoe hij werkt en wat het verschil is tussen de twee mogelijke manieren om hem te gebruiken — intensief en mild — is het heel belangrijk om kennis te nemen van het hieronder genoemde wetenschappelijke artikel. Daarin wordt uitvoerig onderzocht hoe de Rectifier op onconventionele wijze tal van gezondheidsproblemen wegneemt door de structuur van het menselijk lichaam volledig in balans te brengen. Het artikel in kwestie werd in veel bekende wetenschappelijke tijdschriften gepubliceerd. Als je het leest, begrijp je waarom de Rectifier geen loze belofte is die niet kan waarmaken wat hij beweert, zoals het Power Balance-apparaat en allerlei andere vreemde apparaten die schijnverbeteringen van houding, kracht en symmetrie beloven.

Je zult uit dit artikel ook begrijpen waarom de Rectifier een werkelijk effectief middel is om neuromusculaire symmetrie van het lichaam te bereiken en de wervelkolom in een goede toestand te brengen. Het artikel heet Conception of Human Body Biomechanical Balance: Metacognitive Diversity Interdisciplinary Approach. Informatie over de Starecta-methode en de werking ervan is al herhaaldelijk op deze blog verschenen, en de details zijn overal in het onderdeel over methoden te vinden.

Ten tweede is het belangrijk te begrijpen hoe groot de wetenschappelijke verwarring tegenwoordig is over de oorzaken van vervormingen van de wervelkolom. Ook moet je begrijpen waarom de meeste spalken en gebitsbeschermers die bedoeld zijn om de houding te verbeteren niet werken. Binnen de wetenschappelijke gemeenschap bestaat fundamentele onenigheid over de oorzaken van verkromming van de wervelkolom — scoliose, kyfose en lordose — en over de bijbehorende klachten van rug- en nekpijn. Hoewel er onderzoeken zijn die een verband tussen cranio-mandibulaire disfunctie en houding ontkennen, benadrukken veel wetenschappelijke onderzoeken het belang van de relatie tussen het stomatognatische systeem, de houding en gezichtssymmetrie. Zie bijvoorbeeld Antonino Cuccia en Carola Caradonna, The Relationship Between the Stomatognathic System and Body Posture, en de systematische review van Olivo, Bravo, Magee, Thie, Major en Flores-Mir over de houding van hoofd en nek en temporomandibulaire aandoeningen.

Zoals deze onderzoeken aantonen, zijn de stand van iemands wervelkolom en de symmetrie van het gezicht afhankelijk van het tandheelkundige systeem, oftewel het cranio-cervico-mandibulaire apparaat. Deze onderzoeken tonen feitelijk een strikte samenhang aan tussen de schedel, de onderkaak en de wervelkolom. Om precies te zijn wordt de structuur van het menselijk lichaam bepaald door de toestand van de wervelkolom, die op zijn beurt strikt verbonden is met het ‘orale’ systeem: het cranio-cervico-mandibulaire apparaat, of het cranio-mandibulaire systeem in zijn verbinding met de cervicale wervelkolom. Dit systeem bestaat uit drie hoofdelementen: de schedel, de onderkaak en de wervelkolom.

Om problemen in de relatie tussen deze elementen op te lossen, heeft de wetenschappelijke gemeenschap tal van alternatieven voorgesteld. Die alternatieven kunnen doorgaans worden ingedeeld in twee grote categorieën spalken en tandheelkundige gebitsbeschermers. De eerste groep is gemaakt van hard materiaal, is dun en heeft een glad oppervlak. Zulke spalken worden meestal gebruikt om disfuncties van het cranio-cervico-mandibulaire systeem te behandelen, bijvoorbeeld temporomandibulaire aandoeningen. Omdat ze dun zijn, creëren ze slechts een kleine afstand tussen de boven- en ondertanden. Tot deze categorie behoren Gelb-spalken met een glad oppervlak en veel gebitsbeschermers die door gnathologen en tandartsen worden gemaakt. De tweede groep bestaat uit spalken met kauwgroeven en knobbels op het oppervlak en een grotere hoogte tussen de bovenste en onderste tandbogen; ze worden meestal van rubber of andere zachte materialen gemaakt. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de Dr Brux-spalk en veel sportbitjes. Hier volgen voorbeelden van de eerste groep.

Gelb-spalk

Deze spalk wordt op de onderste tandboog gedragen. Een van de kenmerken is een tongboog die twee platen van tandheelkundige kunsthars verbindt die in een therapeutische positie zijn gemodelleerd. De occlusale oppervlakken zijn glad en de harslaag is dun.

Michigan-spalk

De Michigan-spalk wordt op de bovenste tandboog gedragen en wordt gekenmerkt door geleidingsvlakken bij de hoektanden voor laterale beetcontrole. Hij is gemaakt van harde tandheelkundige kunsthars en heeft gladde occlusale oppervlakken.

Jankelson-orthese

Het orthopedische Jankelson-apparaat wordt gemaakt voor de onderste tandboog en legt, om de zijwaartse stand van de kaak en het naar voren brengen ervan te controleren, een nieuwe tandachtige occlusie vast. Deze orthese is gemaakt van harde kunsthars die de contactpunten van de wisselwerking tussen de hoektanden modelleert en een juiste occlusie herstelt.

Farrar-plaat

Dit is een spalk van harde tandheelkundige kunsthars met een glad occlusaal oppervlak, die op de bovenste tandboog wordt gedragen. In sommige gevallen heeft hij een begrenzende verdikking bij de snijtanden.

Het grote nadeel van al deze spalken is dat ze niet over de functies beschikken die nodig zijn om de ‘molaarhefboom’ achter in de kaak te activeren. Toch is het juist deze hefboom die de schedel ondersteunt en de occlusale contactpunten in balans brengt om de wervelkolom te verlengen en een correcte houding te herstellen. Veel van deze spalken beperken zich tot het ondersteunen van alleen de nek en vaak zelfs alleen de kaakgewrichten. Bovendien heeft geen van deze gebitsbeschermers knobbels en kauwgroeven op het oppervlak. Daardoor lossen alle hierboven genoemde spalken het hier besproken probleem van vervorming van de wervelkolom niet op. Dat komt doordat ze niet alle elementen bevatten die nodig zijn om de occlusie ingrijpend en langdurig te veranderen en de schedel naar een ideale positie terug te brengen.

De Gelb- en Michigan-spalken, de Jankelson-orthese en de Farrar-plaat kunnen de beethoogte achter in de kaak niet vergroten, omdat ze niet de benodigde hoogte, knobbels en groeven op hun oppervlak hebben. Daarom zorgen deze spalken niet voor de noodzakelijke neuromusculaire activatie. Zonder de nodige hoogte achter in de kaak en zonder knobbels en groeven — de zogenoemde bilateraal gebalanceerde occlusie volgens Gerber met condylair gevormde tanden — ontstaat het effect van de ‘molaarhefboom’ achter in de kaak niet, waardoor de schedel niet naar de juiste positie kan terugkeren. Bovendien hebben deze tandheelkundige spalken niet de functie die iemand ertoe brengt de onderkaak naar voren te brengen om de occlusie te regelen. Bij de activering van de Rectifier moet de onderkaak iets naar voren worden gebracht; door de achter in de kaak gecreëerde hefboom beweegt hij in vijftien dagen weer naar achteren en duwt hij de schedel omhoog.

Wat zijn de belangrijkste functies van de Rectifier waarmee hij al deze taken kan uitvoeren? De Rectifier-spalk heeft vier hoofdelementen die hem universeel maken. Om met succes evenwicht te bereiken, moet je alle functies van deze vier elementen kennen, want zij zijn de sleutel tot het succes van de Starecta-methode:

1. de hoogte van de spalk, die extra tandhoogte in het gebied van de molaren en premolaren creëert;
2. het ongeveer 2 mm naar voren brengen van de onderkaak ten opzichte van de gewone occlusie;
3. het centreren van de onderkaak;
4. het creëren van het effect van bilateraal gebalanceerde occlusie volgens Gerber met condylair gevormde tanden: kauwgroeven en palatinale knobbels op het oppervlak van de spalk.

Deze vier functies van de spalk leveren de volgende effecten op:

1. de hoogte die de Rectifier in het gebied van de molaren en premolaren creëert, is nodig om de schedel omhoog te duwen;
2. het naar voren brengen van de onderkaak is nodig om de schedel door het ‘hefboomeffect’ naar achteren te duwen;
3. het centreren van de onderkaak is nodig om gezichtssymmetrie te bereiken;
4. de knobbels en groeven, de tandafdrukken, zijn nodig om het neuromusculaire signaal aan het lichaam door te geven.

Deze functies kunnen variëren naargelang het type houding en het gevoel dat de Rectifier veroorzaakt. Het is belangrijk dat alle vier de functies tegelijkertijd werken om het ‘molaareffect’ te leveren, dat de beet in balans brengt, de schedel omhoog duwt en de wervelkolom verlengt. De knobbels en groeven op het boven- en onderoppervlak van de Rectifier activeren samen met de hoogte ervan de ‘molaarhefboom’ achter in de kaak. Zo stimuleren ze het lichaam en de wervelkolom om langer en rechter te worden en herstellen ze symmetrie en evenwicht. De ‘molaarhefboom’ compenseert het gebrek aan tandhoogte achter in de kaak en brengt daarmee het lichaam in balans. Dit is de sleutel om af te komen van vervormingen van de wervelkolom zoals scoliose, cervicale en lumbale lordose, thoracale kyfose, een gebogen hoofd en opgetrokken schouders, nekproblemen en tal van klachten zoals rugpijn, ademhalingsproblemen en beknelling van inwendige organen, het middenrif, zenuwen en slagaders.

Hoe de Rectifier op het lichaam inwerkt

Volgens de algemeen aanvaarde opvatting wordt de schedel alleen door de atlas, de eerste halswervel, ondersteund, dankzij stabilisatie door de daarmee verbonden spieren. Maar niets is minder waar. Hoe zou de wijze natuur kunnen toestaan dat de schedel, het zwaarste deel van het lichaam, in een toestand van disbalans op de eerste halswervel blijft rusten? Als dat zo was, zouden we in de loop van ons leven onze nek al vele malen hebben gebroken. De natuur is niet zo saai; wíj zijn saai omdat we de eenvoudige biomechanica van ons cranio-mandibulaire systeem niet begrijpen. Ons hoofd rust zowel op de eerste halswervel als op twee belangrijke contactpunten in het voorste deel van de rechter- en linkertandboog. Het is werkelijk niet eenvoudig te begrijpen: hoe kan de onderkaak de atlas helpen als hij een bot is dat onder de schedel hangt? En als de onderkaak voortdurend beweegt om te praten en te kauwen, hoe kan hij dan zo’n belangrijke rol spelen in het handhaven en waarborgen van de stabiliteit van het hoofd?

Het punt is dat de onderkaak de schedel stabiliteit geeft tijdens de slikfase, die een mens onbewust 1,500–2,000 keer per dag uitvoert. De onderkaak biedt dynamische ondersteuning aan de schedel, waardoor die in evenwicht op de atlas kan blijven rusten. Lees om dit systeem beter te begrijpen het artikel van Jaw & Body over het effect van de beet op de houding. De Rectifier is de enige tandheelkundige spalk die de kracht van de spieren en occlusale signalen gebruikt om de schedel te ondersteunen en de spieren in balans te brengen.

Hoe de Rectifier werkt

Met de Rectifier kun je de mond sluiten terwijl de onderkaak iets naar voren wordt gebracht; tegelijk wordt de afstand tussen boven- en onderkaak in het gebied van de molaren en premolaren groter. Wanneer je slikt of gewoon je mond gesloten houdt, blijft de onderkaak in zijn gewone occlusie. De Rectifier genereert een nieuwe occlusie door de onderkaak iets naar voren te plaatsen. In deze fase kan de onderkaak, die door de Rectifier wordt gestabiliseerd, niet naar zijn gewone occlusie terugkeren. Op het moment dat de onderkaak via de occlusale contactpunten die op het oppervlak van de Rectifier zijn gecreëerd in een nieuwe positie ten opzichte van de schedel wordt vastgezet, wordt hij gedwongen de schedel naar achteren te trekken, op te tillen en in een hogere positie te ondersteunen.

Daardoor ontstaat zonder enige inspanning het gevoel dat het hoofd van bovenaf wordt ondersteund. Simpel gezegd voelen mensen die de Rectifier dragen dat hun hoofd enigszins op de onderkaak ‘staat’. Daarnaast voelen ze rek in de wervelkolom, schouders en monnikskapspier, en een verruiming van de borstkas. Ons mondapparaat bestaat uit zeer sterke spieren, zoals de tong- en kauwspieren, die wanneer ze gunstig functioneren in staat zijn de rug recht te maken en het lichaam in balans te brengen.

Hoe de Rectifier de symmetrie van gezicht en lichaam beïnvloedt

Tijdens de activering van de Rectifier worden de tanden in een bepaalde lichaamshouding in thermoplastisch materiaal gedrukt. Vervolgens hardt het materiaal uit en ontstaat een nieuwe occlusie. Deze nieuwe occlusie creëert symmetrie in de krachten die over het volledige oppervlak van de tandbogen worden verdeeld, omdat het thermoplastische materiaal alle openingen en gebieden met verminderde tanddruk opvult en zo opnieuw een symmetrische occlusie tot stand brengt. Daardoor beginnen de kauwspieren, slaapspieren, alle spieren aan de voorkant van de nek, de tong en het volledige mondapparaat, met inbegrip van de oogspieren, symmetrisch te werken. Wanneer alle spieren van mond en hoofd symmetrisch gaan werken, verplaatsen zij de weke delen van het gezicht — huid, spieren, fascia en kraakbeen — in de richting van een betere symmetrie.

Door tijdens het slikken neuromusculaire signalen vanuit de nieuw geregistreerde occlusie via het tongbeen en de nekspieren aan de onderliggende structuren door te geven, beïnvloedt dit proces de spieren van het hele lichaam. Een van de meest voorkomende gewaarwordingen bij mensen die de Rectifier gebruiken, is meer kracht in de armen en een betere stabiliteit van de wervelkolom, buik en romp als geheel. Toch kun je het beste zelf de Rectifier proberen om te begrijpen hoe sterk deze gewaarwordingen zijn.

De verschillen tussen de intensieve en de milde aanpak, en welke beter is

Voor iemand die besluit de Rectifier te gebruiken, liggen twee wegen open: de intensieve en de milde. De belangrijkste verschillen tussen deze benaderingen zitten in wezen in de draagduur van de Rectifier en de effecten die hij daardoor teweegbrengt. Starecta ontstond enkele jaren geleden als een zeer radicale methode: volgens de oorspronkelijke aanpak moesten alle ‘balanceerders’ van het lichaam de Rectifier vierentwintig uur per dag dragen en hem alleen een paar uur uitdoen wanneer ze ernstig ongemak voelden. Zo bereikte het organisme zonder onderbrekingen een toestand van biomechanisch evenwicht in de houding. Na verloop van tijd begrepen we echter dat er mensen zijn die Starecta niet radicaal willen toepassen, maar tegelijkertijd wel van enkele voordelen willen profiteren. Daarom hebben we de milde aanpak bedacht. Die geeft het organisme enkele uren tijdelijke ondersteuning: tijdens de training, om rugpijn te verminderen, tegen nachtelijk bruxisme, om de ademhaling te verbeteren, enzovoort. Laten we nu eens kijken naar de voor- en nadelen van deze twee verschillende benaderingen.

Intensieve aanpak: voor- en nadelen

Het voortdurend dragen van de Rectifier biedt enorme voordelen voor het in balans brengen van het lichaam, maar heeft ook enkele nadelen.

Voordelen

1. Door de Rectifier volgens de intensieve aanpak te dragen, kunnen tal van klachten worden verholpen die men voorheen met gewone behandelmethoden onmogelijk kon verhelpen.
2. De intensieve aanpak zorgt zelfs gedurende de paar uur dat de Rectifier niet in de mond zit voor stabilisatie en versterking van het lichaam. Bovendien maakt hij het mogelijk om het lichaam volledig in balans te brengen.
3. Met de intensieve aanpak kan binnen drie tot vijf jaar een volledig recht, gestabiliseerd en uitgebalanceerd lichaam worden bereikt. De aanpak verandert het lichaam letterlijk door spierverdraaiingen en destructieve spanningen te verwijderen die pijn veroorzaken en bepaalde bewegingen beperken.
4. Nadat je de spalk drie tot vijf jaar hebt gedragen en het orthodontische werk hebt voltooid, heeft je lichaam de Rectifier niet langer nodig. Om orthodontisch werk te vermijden, kun je de spalk ’s nachts gebruiken.

Nadelen

Bij de intensieve aanpak moet je de Rectifier zestien tot tweeëntwintig uur per dag dragen, zodat het resultaat behouden blijft en het lichaam in balans wordt gebracht totdat het volledige symmetrie bereikt. Bij mensen die aan ernstige lordose en kyfose lijden, ontstaat in het gebied van de molaren en premolaren een lege ruimte tussen de boven- en onderkaak. Die wordt veroorzaakt door ontbrekende tandhoogte en wordt door de Rectifier opgevuld. Dat komt doordat de schedel, die in een idealere verticale positie wordt geplaatst, hoger staat dan voorheen en de wervelkolom langer maakt. Juist hierdoor ontstaat er enige ruimte in het gebied van de molaren en premolaren, omdat de helling van de schedel ten opzichte van de onderkaak verandert.

Het is ook mogelijk dat de kracht van de voortdurende druk van de Rectifier bij de intensieve aanpak de tanden enkele millimeters intrudeert. Tijdens de intensieve aanpak wordt de onderkaak tijdelijk iets naar voren geplaatst, zodat het lichaam maximaal profiteert van het in balans brengen en het hefboomeffect achter in de kaak wordt gewaarborgd, vooral bij een klasse II-beetgroep. Aan het einde van het balanceringsproces keert de kaak terug naar zijn normale positie. Omdat de Rectifier verdraaiingen in het lichaam verwijdert, kunnen de tanden iets verschuiven. De positie van de schedel is afhankelijk van de Rectifier, die decompressie teweegbrengt en alle spanningen in het lichaam wegneemt. Tijdens dit proces vindt decompressie plaats van zenuwen, slagaders, aders en inwendige organen. Het lichaam wordt letterlijk ‘losgeschroefd’ als de dop van een fles. Maar juist dit voortdurende werk van de Rectifier kan kleine tandverschuivingen veroorzaken, die na het balanceringsproces gemakkelijk met orthodontisch werk worden verholpen.

Milde aanpak: voor- en nadelen

De milde aanpak is geschikt voor mensen die Starecta zonder nadelen willen gebruiken, omdat ze daarmee vrijwel alle voordelen van de Rectifier kunnen ervaren. De milde aanpak is ideaal voor mensen die ’s nachts aan bruxisme lijden of ademhalingsproblemen hebben. Hij is ook ideaal voor mensen die hun prestaties in de sportschool willen verbeteren. Deze aanpak biedt grote voordelen doordat hij het lichaam stabiliteit en symmetrie geeft wanneer het die het hardst nodig heeft. De milde aanpak laat de spieren hun stabiliteit en symmetrie behouden en brengt de houding in balans zolang de spalk wordt gedragen. Zodra je hem echter uit je mond haalt, keert het lichaam zonder blijvende veranderingen naar zijn oorspronkelijke positie terug. Daarom wordt de Rectifier aanbevolen aan mensen die nog twijfelen. Bij de milde aanpak kun je de Rectifier gebruiken wanneer je voelt dat je hem nodig hebt.

Voordelen

Met de milde aanpak kun je je lichaam onmiddellijk in balans brengen en je houding via een natuurlijke biomechanische methode verbeteren. Je kunt vanzelf en zonder enige inspanning rechtop staan, zonder er ook maar over na te denken. Dit vergroot onmiddellijk de kracht in je hele lichaam en al je spieren, omdat de kracht dan gelijkmatig en evenwichtig over de spiergroepen wordt verdeeld. Als bijvoorbeeld het ene ledemaat zwakker is dan het andere, of een willekeurig lichaamsdeel — zelfs één oog — kleiner is dan het andere, helpt het plaatsen van de Rectifier onmiddellijk om alle spieren van je lichaam gelijkmatiger te maken en in balans te brengen. Daardoor kunnen meteen veel klachten worden verholpen: nekpijn door een naar voren gekantelde schedel, opgetrokken schouders, gezichtsasymmetrie, pijn in de boven- en onderrug, thoracale kyfose, cervicale en lumbale lordose, slagaderproblemen, trombose, oorsuizen, ademhalingsproblemen en nachtelijk bruxisme, spierspasmen, enzovoort.

Met de Rectifier kun je veel effectiever trainen in de sportschool. Mensen die hem tijdens de training dragen, kunnen met zwaardere gewichten werken en oefeningen symmetrisch en met meer herhalingen uitvoeren. Deze aanpak helpt je ook om je bewuster te worden van je eigen lichaam en van het gevoel van een juiste houding, en om op lichamelijk niveau te begrijpen waarom je zo hebt geleden doordat je spieren, pezen en zenuwen bekneld waren. De milde aanpak creëert geen lege ruimte in de mond.

Nadelen

Bij de milde aanpak wordt het lichaam alleen in balans gebracht zolang de Rectifier in de mond zit. Nadat hij is verwijderd, stopt het effect van de spalk en keer je terug naar je gebruikelijke lichaamshouding, met slechts kleine veranderingen die zijn bereikt. Daarom is de milde aanpak de beste keuze voor mensen zonder ernstige gezondheidsproblemen, die dus niets hoeven te verhelpen of aan de vorm van hun lichaam hoeven te veranderen. Maar zelfs in dat geval maakt de milde aanpak het mogelijk veel klachten te verhelpen en beter te trainen in de sportschool. Hoe dan ook raad ik mensen die nog wat onzeker zijn aan om de milde aanpak te gebruiken. Daarmee kun je het gevoel van welzijn dat een fysiologisch correcte houding biedt beter leren kennen, meer energie voelen en veel ziekteverschijnselen verminderen, en dat alles zonder enig risico. De milde aanpak is onmisbaar voor beginners en twijfelaars en is de beste manier om te beginnen en je eigen lichaam beter te leren kennen.

Tegelijkertijd kun je, als je met de milde aanpak bent begonnen, altijd overstappen op de intensieve aanpak, je lichaam volledig in balans brengen en alle gewenste voordelen verkrijgen.

Update, 20 september 2019

Omdat dit artikel van de grondlegger van de Starecta-methode meer dan anderhalf jaar geleden werd vertaald, hadden we nog geen ervaringen met de milde aanpak voor het dragen van de spalk. Inmiddels kunnen we op basis van de ervaringen van deelnemers zeggen dat de milde aanpak niet in alle gevallen geschikt is: aanvankelijk krijgen de kaakgewrichten de noodzakelijke ondersteuning, maar wanneer de spalk voor een pauze wordt verwijderd, verliezen ze die weer. Dit kan een ongunstig effect hebben op de gewrichten en disci. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij twee mensen van de ongeveer twintig. Daarom verdient het voortdurend dragen van de spalk volgens de intensieve aanpak wellicht de voorkeur. Ook dit ligt gevoelig, want bij een intensieve herstructurering kan het organisme erg moe worden en moet het nog steeds tijd krijgen om uit te rusten. Beslis zelf.

Lees Hoe je de wervelkolom rechtzet: de Starecta-methode.

Lees Starecta: veelgestelde vragen.